چکیده در این تحقیق چند نکته قابل ذکر است که به طور خلاصه معروض می دارم : |
نفس المهموم |
روضة الشهداء
روضة الشهداء به فارسی نوشته ملاحسین کاشفی سبزواری متوفی در حدود سال 910 ه. ق مشتمل بر شرح احوال امام حسن و امام حسین علیهماالسلام و بعضی از فرزندان و دودمان آنهاست.
ملاحسین کاشفی معاصر عبدالرحمن جامی، و پسر صفیالدین علی باجناق جامی بوده است. ملا حسین اهل سبزوار بوده که همگی شیعه بودهاند، و جامی ساکن هرات بوده که همگی سنی بودهاند لذا جامی که در هر دو شهر آمد و رفت داشته و منبر میرفته، سعی داشته تقیه کند، به همین جهت روضة الشهداء او کاملا به سبک شیعه نوشته نشده و از کتب معتبر در مقتل به شمار نمیرود.
بعضی را عقیده بر این است که «روضهخوان» از اسم همین کتاب او گرفته شده است؛ یعنی این کتاب را در منبر میخواندند و مردم میگفتند فلانی روضه خواند و به مرور ایام این لفظ به همه اهل منبر اطلاق شد.
کشف الغمه فی معرفة الائمه
این کتاب به زبان عربی و در دو جلد چاپ و منتشر شده است. مؤلف آن بهاءالدین علی بن عیسی اربیلی از مردم شهر اربل در نزدیکی موصل و شمال عراق، در یک خانواده کرد شیعه متولد شده است. او مردی دانشمند بوده و در بغداد اقامت داشته و در سال 693 هجری از دنیا رفته است.
اربلی کتاب کشف الغمه را در تاریخ چهارده معصوم تألیف کرده، و چون در زمان زوال دولت بنیعباس بوده و دیگر شیعه آن وحشت را از متعصبان نداشته است، لذا او در این کتاب بحث از امیرالمؤمنین علیهالسلام را بیش از سایر ذوات مقدسهی چهارده معصوم علیهمالسلام نگاشته است؛ به این معنی که 400 صفحه از جلد اول کتاب فقط دربارهی آن حضرت است به طوری که خود میگوید مقید بوده دربارهی هر کدام از چهارده معصوم نخست روایات اهل تسنن را بیاورد و بعد روایات شیعه را تا استدلال به آن نزد مخالفان محکمتر باشد.
در شرح حال حضرت ابا عبدالله الحسین علیهالسلام و قیام آن حضرت و آمدن به کربلا و شهادت حضرت و یاران باوفایش بیشترین مطلب را از کتابهای اهل تسنن آورده است. زیرا سنیان اهمیتی به نقل شیعه در ماجرای شهادت خامس آل عبا نمیدادند، و او برای الزام خصم این کار را کرده است.
به هر حال همان مقدار که او وقایع کربلا را نقل کرده کتابش در مقتل امام شهید جزو مآخذ است و علمای ما به آن استناد جستهاند.
مقولات او درست و قابل قبول است و چیزی که نادرست باشد در آن نیست.